Vacib olan işler

Vacib olan işler
Sual: Vacib olan işler nelerdir, vacibi terkin hükmü nedir?
CEVAP
Allahü teâlânın açık olan emirlerine Farz, açık olmayıp, zan ile anlaşılanlarına Vacib denir. Vacibi terk etmek tahrimen mekruhtur, harama yakındır. Tahrimen mekruh olan şeyi terk etmek vacibdir.

Fıtra ve kurban nisabına malik olana zengin denir. Bunun fıtra vermesi vacib olur. Mükellef ise, yani akıl baliğ ve mukim ise, kurban kesmesi de vacib olur. Zekat alması haram olur.

Nezri [adağı] yerine getirmek. Mesela, Allah için bir ay oruç tutmak nezrim olsun dese yahut şu işim olursa, bir ay oruç nezrim olsun dese ve o şeyi bulsa, oruç tutması vacib olur. Kefaret veremez.

Bozulan sünnet ve nafile namazları iade etmek ve zekatı acele edip, hemen vermek de vacibdir.

Şart anlamındaki vacibler
Sual:
Vacib kelimesinin şart, farz anlamına kullanıldığı yerler de var mıdır, varsa birkaç örnek verir misiniz?
CEVAP
Aşağıda, vacib diye geçen hükümler; farzdır, şarttır anlamında kullanılmıştır:
1- Allahü teâlânın, ihsan ettiği nimetlere şükretmek vacibdir. (Ahlak-ı alai)
2- Resulullahın peygamberliğini işiten herkesin, Ona iman etmesi vacibdir. (Mevahib-i ledünniye)
3- Her asırda yaşayan her milletin, Resulullaha uyması vacibdir. (S. Ebediyye)
4-
İmam-ı a’zam hazretleri, (Önceki dinlerin, Peygamberimiz Muhammed aleyhisselam tarafından değiştirilmemiş olan hükümleri ile, amel etmemiz vacibdir) buyurdu. Yani, geçmiş dinlerin hükmü olduğu, âyet-i kerime veya hadis-i şerif ile bildirilmiş ve nesh edildiği bildirilmemiş olan hükümler ile amel etmek farzdır. (Tefsir-i Mazheri)
5-
Herkesin, sanatının, mesleğinin ilmini öğrenmesi vacibdir. (Kimya-i Seadet)
6- Âyet ve hadislerle, kesin olarak bildirildi ki, namaz kılmak vacibdir. (El-muvafakat)
7- Gıybetten sakınmak vacibdir. (Mekatib-i şerife m.85)
8- Hayzlı veya nifaslının, kan kesilince gusletmesi vacibdir. (Fetava-yı Hindiyye)
9- Düşman, İslam ülkesine saldırınca, herkesin savunması vacib olur. (El-ihtiyar)
10- Kabul edeceği umulan kimseye, emr-i maruf yapmak vacibdir. Emr-i marufu, yumuşak yapmak da vacibdir. (Berika)
11-
Bir mahallede salih kimse kalmayıp, fesat ve bid’at artınca, başka mahalleye göçüp yerleşmek veya böyle bir şehirden başka şehre hicret etmek, vacib olur. (Kenz-i mahfi)
12
- Halife-i müslimin, birkaç ictihaddan hangisi ile amel olunmasını emrederse, o işi bu emre göre yapmak vacib olur. (Mecelle)
13-
Avamın müctehidi taklit etmesi [bir mezhebe uyması], vacibdir. (Ez-Zehire lil Kurafi)
14-
Bugün her Müslümanın, dört mezhepten birinde bulunması vacibdir. (Tahtavi)
15-
Her müctehidin kendi ictihadına uyması vacibdir. (Mektubat-ı Masumiyye 2/36)
16-
Rüşvet alanın, aldığı malı, geri vermesi vacib olur. (Redd-ül Muhtar)
17- Müftünün müctehit olması vacibdir. Mutlak müctehit olmayan müftünün fetva vermesi, haramdır. Bunun, sadece müctehitlerin fetvalarını nakletmesi caizdir. (Tuhfet-ül-arabi vel-acem)
18-
Ana, babaya hizmet etmek, vacibdir. (Hadika)
19
- Erkek olsun, kadın olsun, zi-rahmi mahrem akrabayı ziyaret, vacibdir. (Berika)
20- Şafide, sünnet olmak vacibdir. (İslam Ahlakı)
21-
Peygamberlerin, mucize göstermeleri vacibdir. (Mektubat-ı Rabbani 3/86)
22- Borçları ödeyip, ölüme hazırlanmak ve ölüm hastalığında vasiyet yazmak, vacibdir. (S. Ahiret)
23- Üzerinde Allah hakkı veya kul hakkı bulunanın, iki şahit yanında vasiyet yazması vacibdir. Üzerinde hak yoksa, vasiyet yazmak vacib olmaz, müstehab olur. (Cila-ül-kulub)
24
- Hanbeli mezhebinde sözünde durmak vacib, durmamak haram olur. (İslam Ahlakı)
25-
Eshab-ı kiramın hepsinin salih ve adil olduğuna inanmak, hiçbirine dil uzatmamak, düşmanlık etmemek bütün Müslümanlara vacibdir. (Mirat-i kainat)
26-
Sultan zalim de olsa, İslamiyet’e uygun emirlerine itaat, vacibdir. (Faideli Bilgiler)
27- Resulullahın Ehl-i beytini ve akrabasını sevmek, hanımlarına saygı göstermek vacibdir. (Kurret-ül ayneyn)

Hadisi şeriflerde de, buyuruldu ki:
(Helal kazanmak için sıkıntı çekenlere, Cennet vacib olur.) [R. Nasıhin]

(Allah’a şirk koşmadan ihlasla ibadet edene, Cennet vacib olur. Allah’a şirk koşarak mülaki olana da, Cehennem vacib olur.)
[Hâkim]

(Gurbette iken ölen garip Müslümana, Cennet vacib olur)
[E. Nuaym]

(Yalan yeminle, haksız olarak, birisinin malını alana, Cehennem vacib olur
.) [Bagavî]

(Ölürken kelime-i şehadeti söyleyene, Cennet vacip olur.)
[Taberani]

(İhlasla, “Rabbim Allah, dinim İslam ve peygamberim Muhammed aleyhisselam” diyene, Cennet vacib olur.)
[Hâkim]

(Beş vakit namazı doğru kılana, Cennet vacib olur.)
[Taberani]

(Beş vakit namazı kırk gün cemaatle kılana, Cennet vacib olur.)
[Ebu Ya’la]

(Haşefe içeri girince, meni gelse de, gelmese de, gusül vacib olur.)
[Taberani]

(Bir yetimi, kendini kurtarana kadar bakıp büyütene, Cennet vacib olur.)
[Taberani]

(Köle, kadın, çocuk ve hasta hariç, Cuma namazı, her Müslümana vacibdir
.) [Hâkim]

(İmamla birlikte dört kişi olan köyde, Cuma kılmak vacibdir.)
[Deylemi]

(Gaza vacibdir. Cenaze namazı da vacibdir.)
[Ebu Ya’la]

(Ebu Bekir’i sevmek ve ona şükretmek, her Müslümana vacibdir
.) [Deylemi, Hatib, Münavi]

(Fıkıh öğrenmek, her Müslümana mutlaka vacibdir.)
[Hâkim]

(Aksırıp, Elhamdülillah diyen mümine, Yerhamükellah demek, vacib olur.)
[Buhari]

(Yasaklardan men etmekte korku olmadıkça, emr-i maruf ve nehy-i münker, vacibdir. Eğer zararından korkuyorsanız, susmak helal olur.)
[Deylemi]

(Kabrimi ziyaret edene, şefaatim vacib olur
.) [Bezzar, Dare Kutni, Taberani, Kadı İyad]
 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !